Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska
Mimo klęski w I wojnie światowej Niemcy nie zamierzały łatwo oddać Śląska. W Berlinie wyciągnięto wnioski ze zwycięstwa polskiego powstania w Wielkopolsce, toteż zastosowano wzmożone środki kontroli policyjnej na spornych terenach. Inwigilowano polskie organizacje, niemieckie bojówki starały się zastraszyć ludność, napadając i często linczując osoby demonstrujące przywiązanie do polskości.
Traktat pokojowy zawarty w podparyskim Wersalu 7 maja 1919 r. w swojej pierwszej redakcji opierając się na spisie ludności Śląska przeprowadzonym w 1910 r., przyznał Polsce niemal cały Śląsk Opolski, Gdańsk, Warmię i Mazury. Podczas ostatniego przed I wojną światową spisu ludności cesarstwa Prus posługiwanie się językiem polskim zadeklarowało 53 proc. mieszkańców rejencji opolskiej. Taka decyzja wywołała opór Berlina.
Protestowi niemieckiej delegacji w Wersalu towarzyszyła fala zorganizowanych przez wszelakie niemieckie stowarzyszenia i organizacje wielkich demonstracji, która przetoczyła się przez Górny Śląsk w początkach maja 1919 r. Demonstranci protestowali przeciwko ustaleniom wersalskiej Komisji do spraw Polski, która zaproponowała sporne rozwiązanie. Sytuacja polityczna w regionie, podobnie jak w całych Niemczech po upadku monarchii Hohenzollernów, była napięta. Nastroje były bardzo rewolucyjne, w całych Niemczech na wzór bolszewickiej Rosji powstawały Rady Robotnicze i Żołnierskie.
Już w 1918 r. na Górnym Śląsku zaczęto tworzyć polskie organizacje paramilitarne. Najpierw była to konspiracyjna Straż Obywatelska – tworzona na wzór straży powstających w odradzającej się Polsce. Organizację tę szybko jednak Niemcy wykryli i zlikwidowali, toteż od 12 grudnia 1918 r. polski obóz narodowy zaczął tworzyć legalne polskie stowarzyszenia kombatanckie – Związek Wojacki. Celem organizacji było przygotowanie powstania rozpoczętego w chwili wkroczenia na Górny Śląsk armii generała Hallera, do czego nie doszło toteż w lutym 1919 r. Związek Wojacki się rozwiązał, a jego członkowie wstąpili do utworzonej w styczniu tego roku Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska.
Autor artykułu: hm. Bolesław Bezeg